Cosmetica etiketten en de EU-regels voor INCI en houdbaarheid

Wat moet er op cosmetica etiketten staan?

Cosmetica etiketten voor de Nederlandse markt moeten de verantwoordelijke persoon, inhoud, houdbaarheid, vereiste voorzorgen, batchidentificatie, productfunctie en ingrediënten vermelden. Artikel 19 van de Cosmeticaverordening (EG) nr. 1223/2009 stelt daarvoor specifieke eisen, met uitzonderingen voor onder meer kleine verpakkingen en de plaatsing. Fabrikanten, importeurs en regulatory affairs-medewerkers toetsen die vermeldingen aan de geconsolideerde tekst van 18 mei 2026.

De zeven verplichte vermeldingen

De informatie moet onuitwisbaar, goed leesbaar en zichtbaar zijn op de recipiënt en op de buitenverpakking. Artikel 19 maakt daarop een paar uitzonderingen. Die staan in de rechterkolom. Niet elke vermelding hoort daardoor op beide lagen.

Is vermelding op de verpakking praktisch onmogelijk, dan mogen de voorzorgen en de ingrediënten op een bijgesloten of aangehecht blaadje, etiket, band, label of kaart staan. Verwijs ernaar met verkorte informatie of met het symbool van een hand met een boek uit bijlage VII, tenzij ook dat praktisch onmogelijk is. Artikel 19, lid 1 tot en met 4 bepaalt waar die verwijzing moet staan. De plaatsing verschilt voor voorzorgen en ingrediënten.

Voor zeep, badballen en andere kleine producten bestaat nog een laatste optie: de ingrediëntenlijst op een mededeling direct naast de verkoopcontainer. Die optie geldt alleen als ook de alternatieven uit artikel 19, lid 2 praktisch onmogelijk zijn.

Voor producten die niet voorverpakt zijn, op verzoek van de koper worden verpakt of voor directe verkoop zijn voorverpakt, verwijst artikel 19 deels naar nationale regels. Controleer daarvoor de Nederlandse uitvoeringsregels apart.

Welke informatie moet in het Nederlands?

Voor de nominale inhoud, de houdbaarheid, de bijzondere voorzorgen, de functie en de informatie uit artikel 19, leden 2 tot en met 4, bepaalt de lidstaat de taal (artikel 19, lid 5). De NVWA noemt voor Nederland de functie, de gebruiksaanwijzing, waarschuwingen en bijzondere maatregelen, de inhoud en de houdbaarheid. Staat die informatie op het etiket, dan moet ze ook in het Nederlands.

De ingrediëntenlijst valt daar niet onder. Die gebruikt de gemeenschappelijke ingrediëntnamen, de INCI-namen. Een vrije Nederlandse vertaling hoort er niet bij.

De INCI-ingrediëntenlijst

Een INCI-lijst volgt vaste regels uit artikel 19, lid 1, onder g, en artikel 33:

• Ingrediënten staan in aflopende volgorde van gewicht op het moment dat ze aan het product worden toegevoegd.
• Ingrediënten onder 1% mogen in willekeurige volgorde na de ingrediënten boven 1% komen.
• Parfum- en aromasamenstellingen heten "parfum" of "aroma". Stoffen waarvoor bijlage III een aparte vermelding eist, staan daarnaast los in de lijst.
• Na de naam van een nanomateriaal staat "(nano)".
• Kleurstoffen die geen haarkleurstof zijn, mogen na de overige ingrediënten in willekeurige volgorde staan. Bij decoratieve producten in meerdere kleurnuances mag onder voorwaarden "may contain" of "+/-" worden gebruikt, met CI-nummers waar dat van toepassing is.

De namen komen uit het glossarium van artikel 33. Ontbreekt een stof daarin, dan gebruik je een algemeen aanvaarde nomenclatuur. Het glossarium is een naamlijst. Een stof die erin staat, is daardoor niet toegestaan in cosmetica.

Nieuw glossarium sinds 30 juli 2026

Sinds 30 juli 2026 geldt Uitvoeringsbesluit (EU) 2025/1175. Het trekt Uitvoeringsbesluit 2022/677 in. Fabrikanten konden de nieuwe namen al vrijwillig gebruiken van 30 juli 2025 tot en met 29 juli 2026. Een aparte algemene uitverkooptermijn noemt het besluit niet. Controleer welk besluit je etiketchecklist nog noemt.

Houdbaarheidsdatum of open potje

De grens ligt bij 30 maanden (artikel 19, lid 1, onder c, en bijlage VII).

Duurt de houdbaarheid 30 maanden of korter, dan is een minimale houdbaarheidsdatum verplicht. Die staat er met het zandlopersymbool uit bijlage VII of met de woorden "bij voorkeur te gebruiken vóór eind", gevolgd door de maand en het jaar, of de dag, de maand en het jaar. Waar nodig komen de bewaarcondities erbij.

Bij een houdbaarheid van meer dan 30 maanden hoeft die datum er niet op. In beginsel moet dan wel de periode na opening worden vermeld waarin het product veilig te gebruiken is: het open-potje-symbool met de periode in maanden en/of jaren. Die vermelding vervalt als houdbaarheid na opening voor het product niet relevant is.

De datum gaat over het ongeopende product. Het open potje gaat over de tijd na opening. Houdbaarheid na opening wordt ook PAO genoemd. Gebruik de PAO-vermelding niet als vervanging voor een verplichte minimalehoudbaarheidsdatum. In bijlage VII is punt 1 de verwijzing naar aanvullende informatie, punt 2 het open potje en punt 3 de minimale houdbaarheidsdatum.

Geurallergenen na juli 2026

Verordening (EU) 2023/1545 breidt het aantal geurallergenen uit dat los in de ingrediëntenlijst moet staan. Waar de bijlage dat voorschrijft, geldt de vermeldingsplicht boven 0,001% voor leave-on en boven 0,01% voor rinse-off. Dat zijn etiketteringsdrempels, geen maximaal toegestane concentraties en geen veilige dosering. De aanduiding parfum of aroma vervangt die aparte vermelding niet.

De introductietermijn is voorbij. Producten die aan de overgangsvoorwaarden voldeden, mochten tot 31 juli 2026 in de handel worden gebracht. Ze mogen nog tot 31 juli 2028 op de markt worden aangeboden. "In de handel brengen" betekent de eerste aanbieding op de markt van de Unie (artikel 2, lid 1, onder h), dus niet elke verkoop in de winkel.

De overgang is geen vrijstelling van eerdere eisen. Waar de voetnoot dat voorschrijft, moet voorraad nog steeds voldoen aan de beperkingen die op 15 augustus 2023 golden.

Er is ook een rectificatie van 11 november 2025 die onder meer de namen bij vermeldingen 157, 364 en 365 corrigeert. De overgangsdata blijven gelijk. Gebruik voor de definitieve namen de gecorrigeerde tekst. Verordening (EU) 2026/909 voegt onder meer gebruiksbeperkingen toe voor Citral en Benzyl Salicylate. Toets een formule met die stoffen aan de actuele tekst van bijlage III zelf.

Claims op het etiket

Artikel 20 verbiedt teksten, namen, merken, afbeeldingen en andere tekens die eigenschappen of functies suggereren die het product niet heeft. Verordening (EU) nr. 655/2013 werkt dit uit in zes gemeenschappelijke criteria: naleving van wettelijke eisen, juistheid, bewijsmateriaal, eerlijkheid, billijkheid en met kennis van zaken beslissen. De criteria gelden voor het etiket, voor reclame en voor elk ander marketingmedium. De verantwoordelijke persoon moet zorgen dat elke claim eraan voldoet en past bij het bewijs in het productinformatiedossier. Voor een etiketcontrole komt dat neer op vier vragen:

• Is er voor elke expliciete en impliciete claim adequaat en verifieerbaar bewijs? Duidelijke overdrijving en abstracte uitspraken zijn volgens de bijlage uitgezonderd.
• Suggereert de tekst goedkeuring door een overheid? Dat mag niet.
• Wordt iets wat de wet toch al eist als bijzonder voordeel gepresenteerd? Dat mag evenmin.
• Klopt het beeld van afbeeldingen en merknaam met wat het product doet?

Specifieke claims zoals "vrij van" of "hypoallergeen" vragen een eigen beoordeling. Controleer daarbij ook of het product wel als cosmetica geldt. Je kunt dezelfde vragen stellen aan RegAffairs AI, dat antwoordt met bronvermelding naar de wetstekst, zoals in dit antwoord over cosmetica-etiketten.

Controleer bij een etiketwijziging de actuele tekst op EUR-Lex. Een oude checklist kan nog het ingetrokken glossarium noemen.