Glyfosaat in België, wie mag het nog gebruiken en tot wanneer

Glyfosaat in België, wat mag nog en wat niet

Glyfosaat (glyphosate) is niet volledig verboden in België: professionals mogen nog toegelaten middelen gebruiken. Particulieren mogen sinds 6 oktober 2018 geen glyfosaat meer kopen of gebruiken.

In Vlaanderen en Wallonië moeten professionals de producttoelating en gewestelijke regels volgen. In Brussel is elk gebruik verboden, ook voor professionals, tenzij de minister een afwijking geeft. Op Europees niveau is de werkzame stof goedgekeurd tot 15 december 2033. Die datum garandeert niet dat elk Belgisch product tot dan toegelaten blijft.

De EU-goedkeuring tot 2033

Uitvoeringsverordening (EU) 2023/2660 van 28 november 2023 verlengt de goedkeuring van glyfosaat van 16 december 2023 tot 15 december 2033. De verlenging komt met voorwaarden die de lidstaten in hun producttoelatingen moeten verwerken:

• alleen gebruik als herbicide mag worden toegelaten
• gebruik voor desiccatie, om het oogstmoment te sturen of het dorsen te vergemakkelijken, mag niet worden toegelaten
• als standaardmaatregel een onbespoten bufferstrook in het veld van 5 tot 10 meter, plus doppen met minstens 75% driftreductie, of gelijkwaardige maatregelen
• als uitgangspunt maximaal 1,44 kg werkzame stof/ha per jaar in de landbouw, 1,8 kg/ha tegen invasieve soorten en 3,6 kg/ha buiten de landbouw, telkens per jaar. Hogere dosissen vereisen een risicobeoordeling die een aanvaardbaar risico voor kleine plantenetende zoogdieren aantoont
• gebruik in openbare en kwetsbare gebieden moet worden beperkt of verboden

Een aanvraag om die EU-goedkeuring na 2033 te verlengen moet uiterlijk op 15 december 2030 zijn ingediend (Europese Commissie).

De goedkeuring tot 2033 blijft van kracht. Bij het Gerecht van de EU lopen wel twee zaken tegen de weigering van de Commissie om de verlenging intern te herzien: T-578/24 van Deutsche Umwelthilfe en Aurelia Stiftung, en T-639/24 van PAN Europe.

Het verbod op POE-tallowamine als co-formulant dateert van Verordening (EU) 2016/1313, en Verordening (EU) 2021/383 verbood het daarna in elk gewasbeschermingsmiddel.

Het verbod voor particulieren sinds 2018

Het koninklijk besluit van 16 september 2018 (Belgisch Staatsblad 26 september 2018) beperkt herbiciden voor niet-professioneel gebruik tot laagrisicomiddelen en middelen op basis van micro-organismen, plantenextracten of natuurlijke stoffen. Volgens Fytoweb zijn verkoop en gebruik van synthetische totaalherbiciden, waaronder glyfosaat, voor particulieren verboden sinds 6 oktober 2018.

Een onkruidverdelger met glyfosaat voor in de tuin of op de oprit bestaat voor een particulier dus niet meer. Fytoweb bevestigt dat particulieren geen glyfosaatproducten meer mogen gebruiken. Dat geldt ook voor een oude fles Roundup die nog in de garage staat.

Wat professionals nog mogen

Landbouwers, tuinaannemers en andere professionele gebruikers mogen glyfosaatproducten nog kopen en gebruiken. Daarvoor heb je een fytolicentie nodig, ook om ze te bewaren. Volgens de Gids fytolicentie deel 3 mag alleen een P2 of P3 kopen. Een P1 (assistent) voert de behandeling uit onder gezag van een P2 of P3, en koopt niet zelf. De licentie vervangt de producttoelating niet, en de gewestelijke regels blijven gelden.

De Belgische dosisgrenzen gelden per behandeling, naast de Europese jaargrenzen. Fytoweb beschrijft de aanscherping van 24 november 2022 als volgt:

• maximaal 0,72 kg werkzame stof per hectare bij een volleveldsbehandeling en 1,44 kg/ha bij een plaatselijke behandeling
• een handmatige onkruidstrijker mag niet meer, behalve met TAIFUN 360 en PROAGRO
• gebruik op grasland is ingetrokken voor 12 producten
• voor sommige producten zijn gazons, golfterreinen, onbebouwde terreinen en spoorwegen geschrapt

Die beperkingen gelden meteen, ook als het etiket nog niet is aangepast. Ook vooroogsttoepassingen zijn ingetrokken voor onder meer tarwe, gerst, rogge, haver, erwten en bonen. Haal de 0,72 kg/ha niet door elkaar met de 1,44 kg/ha per jaar uit de EU-verordening. De toelatingsakte van je product beslist.

Welke Roundup met glyfosaat mag nog?

De EU-datum van 2033 is geen productdatum. Elk middel heeft een eigen Belgische toelating, en die kan eerder vervallen.

Fytoweb meldde op 2 april 2024 de intrekking op verzoek van de houder van een reeks toelatingen: ROUNDUP FORCE, POWER, POWERMAX, POWERTURBO, RECORD, ULTRA, CLINIC FREE, CLINIC GRADE en CLINIC PRO. Verkoop door derden mocht tot 15 september 2024, gebruik tot 15 september 2025. Restvoorraad van die middelen mag je nu niet meer gebruiken.

Na een negatieve beoordeling van hun verlengingsaanvraag verloren ook FIGARO 480, FLAME, GLYPHASE 480, MADRIGAL 480, PANIC 480 TOP en ROSATE GREEN hun toelating. Hun gebruiksperiode liep af op 17 februari 2024.

De productdatabank van Fytoweb toonde op 20 oktober 2026 28 toegelaten glyfosaatproducten, allemaal voor professioneel gebruik (P/B) en geen enkel voor amateurs (G/B). Ook Glyfall Plus is dus alleen voor professioneel gebruik toegelaten. Daar zitten onder meer bij:

Ook Catamaran 360, Clinic Up, Garwin, Glyfall Plus, Taifun 360 en Viking staan erin. Premazor Turbo en Atut Turbo (diflufenican plus glyfosaat) werden niet verlengd. Verkoop door de houder mocht tot 26 september 2026. Verdelers mogen ze verkopen tot 26 maart 2027, gebruik mag tot 26 maart 2028.

De databank verandert voortdurend, en de meeste akten werden tussen januari en augustus 2026 opnieuw uitgegeven. Controleer elk product daar voor je het koopt of inzet.

Glyfosaat kopen in Polen of online

Dat is geen uitweg. Volgens de FAQ van Fytoweb kan een middel op een buitenlandse website daar toegelaten zijn, "maar daarom nog niet in België". Alleen middelen die in België zijn toegelaten, in een verpakking met het Belgische toelatingsnummer, mogen worden gekocht voor gebruik in België. Inbreuken kun je melden via fytoweb@health.fgov.be. Een buitenlandse toelating geeft geen gebruiksrecht in België (Gids fytolicentie deel 3, punt 3.D).

Voor een particulier die Roundup met glyfosaat in Polen wil kopen, ook in een bus van 5 liter, is het antwoord dubbel nee. Zonder Belgisch toelatingsnummer mag het middel niet voor gebruik in België worden gekocht. Particulier gebruik van glyfosaat is sowieso verboden.

Ook parallelhandel is geen achterpoort. Het is een vergunningsprocedure: het buitenlandse product moet identiek zijn aan een Belgisch toegelaten referentieproduct en een Belgische vergunning krijgen.

Regels per gewest

In Brussel verbiedt een besluit van 10 november 2016 sinds 12 december 2016 elk middel met glyfosaat op het hele gewestelijke grondgebied, in alle sectoren, voor professionals en particulieren. De minister kan om ernstige redenen een tijdelijke afwijking geven, bijvoorbeeld als er geen efficiënt alternatief is, of voor veiligheid of volksgezondheid. Het gaat om een gebruiksverbod. Verkoop is een federale bevoegdheid. Sinds 1 augustus 2025 mogen in privéruimten in principe alleen laagrisicomiddelen worden gebruikt. De afwijkingen voor professionals en de landbouwregeling tot 2030 geven geen vrijstelling voor glyfosaat, daarvoor blijft een specifieke ministeriële beslissing nodig.

Sinds 1 januari 2015 mogen openbare diensten in Vlaanderen in principe geen pesticiden meer gebruiken (decreet van 8 februari 2013 over duurzaam gebruik van pesticiden). De VMM kan uitzonderingen toestaan, bijvoorbeeld voor soorten zonder goede niet-chemische bestrijding. Landbouwers en tuinaannemers met een fytolicentie mogen glyfosaat in Vlaanderen nog gebruiken.

In Wallonië verbood een besluit van 30 maart 2017 glyfosaat vanaf 1 juni 2017 voor 18 maanden, met uitzonderingen voor erkende professionals. Volgens een ministerieel antwoord in het Waals Parlement vernietigde de Raad van State dat besluit op 11 januari 2021. Het is dus geen geldend gewestelijk verbod meer. Wel geldt sinds 1 juni 2019 "zéro phyto" voor openbare ruimten. Sinds 1 januari 2019 gelden ook algemene toepassingsregels: bufferzones, maximaal 20 km/u wind bij de start en minstens 50% driftreductie.

Gevarenindeling

De geharmoniseerde CLP-indeling van glyfosaat (CAS 1071-83-6) is Eye Dam. 1 (H318) en Aquatic Chronic 2 (H411), signaalwoord "Gevaar". Gedelegeerde Verordening (EU) 2024/2564 bevestigde dat, van toepassing sinds 1 mei 2026. Het risicobeoordelingscomité van ECHA vond in 2022 een indeling als kankerverwekkend, mutageen of reprotoxisch niet gerechtvaardigd. EFSA zag in juli 2023 geen kritieke punten van zorg, maar wel enkele datalacunes.

Wie de status van glyfosaat of een ander middel snel wil nagaan met bronvermelding, kan het antwoord van RegAffairs AI op deze vraag bekijken. Voor één concreet product blijft de Fytoweb-databank de laatste controle: daar staat het Belgische toelatingsnummer en de toegelaten toepassingen.