Is glyfosaat verboden? De regels in Nederland en de EU in 2026
Glyfosaat is niet volledig verboden in Nederland. De EU-goedkeuring loopt tot 2033. Lees wat geldt voor landbouw, particulieren en ander gebruik.
Is glyfosaat verboden in Nederland?
Nee, glyfosaat is in Nederland niet volledig verboden. De EU-goedkeuring loopt tot 15 december 2033, en boeren mogen door het Ctgb toegelaten middelen gebruiken. Particulieren mogen geen glyfosaat gebruiken, ook niet als ze het in het buitenland kopen. Professioneel gebruik buiten de teelt is ook verboden, behalve op land- en tuinbouwbedrijven die gewassen telen of kweken en behalve waar een ministeriële regeling een uitzondering geeft.
Of glyfosaat of Roundup verboden is, hangt dus af van de gebruiker en de toepassing. EU-goedkeuring van de stof is geen toelating voor ieder middel of ieder gebruik.
Wat is glyfosaat?
Glyfosaat (glyphosate) is een werkzame stof in onkruidverdelgers. Roundup is een merknaam, geen stofnaam. De EU staat voor glyfosaat alleen toepassingen als herbicide toe (Uitvoeringsverordening (EU) 2023/2660).
De Europese verlenging tot 2033
Uitvoeringsverordening (EU) 2023/2660 van 28 november 2023 verlengt de goedkeuring van glyfosaat. Die geldt vanaf 16 december 2023 en loopt af op 15 december 2033 (EUR-Lex). De verlenging kwam met voorwaarden. Lidstaten moeten bij toelating van middelen letten op onder meer co-formulanten, grond- en oppervlaktewater, kleine plantenetende zoogdieren, drift en gebruik door niet-professionele gebruikers.
Desiccatie, ofwel doodspuiten om het oogstmoment te sturen of het dorsen te verbeteren, mag niet worden toegelaten. De bijlage zet ook een maximum op de hoeveelheid: 1,44 kg per hectare per jaar in de landbouw, 1,8 kg tegen invasieve soorten en 3,6 kg buiten de landbouw. Standaard hoort daar een onbespoten strook van 5 tot 10 meter bij, plus doppen met minstens 75% driftreductie, met uitzonderingen na risicobeoordeling. Voor de concrete toepassing geldt het gebruiksvoorschrift van het toegelaten middel.
De co-formulant POE-tallowamine (CAS 61791-26-2) mag niet in glyfosaatmiddelen. Die stof werd al in 2016 geweerd en staat sinds Verordening (EU) 2021/383 op de lijst van onaanvaardbare co-formulanten.
Rechtszaken en de Ramazzini-studie
Bij het Gerecht van de EU lopen zaken tegen de verordening, waaronder T-639/24 van PAN Europe en anderen (EUR-Lex) en T-399/24 van het Collectif des maires anti-pesticides (EUR-Lex). Op 19 november 2025 vernietigde het Gerecht in zaak T-565/23 de weigering van de Commissie om de eenjarige verlenging uit 2022 (Verordening 2022/2364) te herzien. Die uitspraak raakt de goedkeuring tot 2033 niet (EUR-Lex).
In juni 2025 vroeg de Europese Commissie aan EFSA en ECHA om een nieuwe dierstudie van het Ramazzini Instituut te beoordelen. De Commissie past de goedkeuring aan of trekt die in als de agentschappen concluderen dat niet meer aan de criteria wordt voldaan. Volgens de Commissie zet de nieuwe informatie de eerdere beoordelingen "niet onmiddellijk" op losse schroeven (Europese Commissie). EFSA publiceerde in maart 2026 de notulen van een overleg met het instituut, maar nog geen wetenschappelijk oordeel (EFSA).
Wat mag in Nederland?
Geen glyfosaat voor particulieren
"Particulieren mogen geen gewasbeschermingsmiddelen met glyfosaat gebruiken." Ook een middel dat u in het buitenland koopt, mag u hier niet gebruiken (Rijksoverheid). Er is geen enkel glyfosaatmiddel toegelaten voor particulier gebruik (Kamerbrief, 24 maart 2023).
Een wet die particulier gebruik apart moest regelen (wetsvoorstel 35756) is op 20 december 2024 ingetrokken. Het kabinet kondigde een nieuw voorstel aan voor rond de zomer van 2025 (kst-35756-28), maar meldde op 25 september 2025 dat dit er nog niet was (Tweede Kamer). Het verbod voor particulieren volgt dus uit de toelatingen, niet uit een aparte wet.
Verbod buiten de teelt
Artikel 27b van het Besluit gewasbeschermingsmiddelen en biociden verbiedt een professionele gebruiker om gewasbeschermingsmiddelen toe te passen. Dat geldt voor alle middelen, niet alleen voor glyfosaat. Land- en tuinbouwbedrijven die gewassen telen of kweken zijn uitgezonderd. Andere uitzonderingen staan in een ministeriële regeling. "Professioneel" betekent volgens het Ctgb elk gebruik in beroep of bedrijf, op plekken die open zijn voor publiek en op de werkplek (Ctgb).
Het verbod kwam in stappen. Op verhardingen gold het vanaf 31 maart 2016, op alle terreinen buiten de landbouw vanaf 1 november 2017. Het Gerechtshof Den Haag verklaarde het in november 2020 onverbindend. De Hoge Raad vernietigde die uitspraak op 8 juli 2022, en het verbod was "met onmiddellijke ingang weer volledig van kracht" (Kamerbrief).
Is Roundup verboden in de landbouw?
Op 6 oktober 2026 staan in de Ctgb-databank 18 glyfosaatmiddelen als toegelaten (inclusief opgebruiktermijn). Ze zijn allemaal alleen voor professioneel gebruik en lopen alle 18 af op 31 december 2027. Vijf daarvan zijn Roundup-producten, zoals Roundup Max en Roundup Dynamic. "Roundup verboden" klopt dus niet voor de boer. Het Ctgb verwacht dat het opnieuw toelaten van middelen na de EU-verlenging enkele jaren duurt (Ctgb).
Komt er een verbod op grasland?
De aangekondigde maatregel is geen geldend verbod. Minister Adema zei in oktober 2023 dat een verbod op grasland en vanggewassen er in 2025 zou komen (kst-27858-636). Op 13 mei 2025 schreef minister Wiersma dat het "juridisch niet mogelijk" is om losse toepassingen van glyfosaat te verbieden. In die brief kondigde ze aan te werken aan het verplichten van alternatieven (Rijksoverheid). Op 9 september 2025 verwierp de Kamer een motie voor een verbod. Een motie die vraagt om een aparte beoordeling van het kankerrisico werd wel aangenomen (Tweede Kamer).
Glyfosaat, kanker en parkinson
| Instantie | Oordeel |
|---|---|
| IARC (WHO), maart 2015 | "Waarschijnlijk kankerverwekkend voor mensen" (groep 2A): beperkt bewijs bij mensen, voldoende bij dieren. Dat is een gevaarsindeling (IARC) |
| ECHA RAC, mei 2022 | Ernstig oogletsel en giftig voor waterleven met langdurige gevolgen. Voldoet niet aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend, mutageen of giftig voor de voortplanting (ECHA) |
| EFSA, juli 2023 | Geen kritieke punten van zorg. Niet afgerond: een onzuiverheid, het consumentenrisico en waterplanten. Hoog langetermijnrisico voor zoogdieren bij 12 van 23 voorgestelde toepassingen. Ook datagaten (EFSA) |
| Ctgb, juni 2025 | De Ramazzini-studie onderbouwt geen kankerverwekkendheid (voorlopig oordeel) (Rijksoverheid) |
IARC en ECHA beoordelen of een stof kanker kan veroorzaken: een gevaarsbeoordeling. Hun conclusies verschillen. EFSA beoordeelt daarnaast risico's bij de onderzochte toepassingen, waarbij blootstelling een rol speelt (EFSA).
Over parkinson schreef minister Adema in 2023: "Er is geen bewijs dat er een causaal verband is tussen glyfosaat en Parkinson" (kst-27858-636). Het RIVM ontwikkelt in het SPARK-project testmethoden voor een mogelijk verband tussen bestrijdingsmiddelen en parkinson. Dat project loopt tot 2029 (RIVM).
Waar zit glyfosaat in voedsel
De EU Pesticides Database vermeldt de wettelijke maximumresiduniveaus (MRL's) voor glyfosaat. De residudefinitie omvat alleen glyfosaat zelf, dus niet het afbraakproduct AMPA. Deze waarden horen bij Verordening (EU) nr. 293/2013 en gelden sinds 6 april 2013. Enkele waarden:
| Product | MRL (mg/kg) |
|---|---|
| Gerst, haver, sojabonen, zonnebloempitten | 20 |
| Tarwe, rogge, koolzaad, lijnzaad, linzen, erwten | 10 |
| Bonen (peulvruchten) | 2 |
| Aardappelen | 0,5 |
| Appels | 0,1 (bepalingsgrens) |
| Melk | 0,05 (bepalingsgrens) |
EFSA stelde in 2019 een bredere residudefinitie voor (EFSA Journal). Die herziening ligt stil tot de Ramazzini-beoordeling klaar is (SCoPAFF, juni 2025).
Bij de NVWA-monitoring over 2024 overschreed 3% van de 2.226 monsters een MRL voor een bestrijdingsmiddel. Dat percentage gaat niet specifiek over glyfosaat. Glyfosaat werd 7 keer aangetroffen, steeds binnen de norm. De hoogste waarde was 3,2 mg/kg in sojabonen, tegen een MRL van 20 (NVWA).
Glyfosaat in België en Duitsland
In België mogen niet-professionele gebruikers sinds 6 oktober 2018 alleen laagrisicomiddelen of middelen met uitsluitend natuurlijke werkzame stoffen kopen en gebruiken. Glyfosaat valt daar buiten. Voor professionals veranderde er niets (Fytoweb). Gebruik in de openbare ruimte is verboden, ook op de stoep voor uw eigen huis (Fytoweb). In Vlaanderen is glyfosaat voor particulieren sinds 19 juli 2017 "volledig verboden" (Natuur en Bos).
Duitsland zou glyfosaat per 1 januari 2024 volledig verbieden, maar zag daarvan af na de EU-verlenging (BMLEH). Sinds 1 juli 2024 geldt een aangepaste Pflanzenschutz-Anwendungsverordnung. Glyfosaat mag alleen als laatste middel, niet vlak voor de oogst en niet in waterbeschermingsgebieden. In huis- en volkstuinen en op terreinen voor het publiek is het verboden, behalve voor middelen die daar al vóór 8 september 2021 voor waren toegelaten, zolang die toelating loopt (Gesetze im Internet). De Duitse toelatingen zijn verlengd tot 15 december 2026 (BVL). Of ze daarna doorlopen, kunt u het beste bij het BVL nagaan.
Voor de precieze EU-gegevens per stof, met bronnen erbij, kunt u ook deze vraag aan RegAffairs AI bekijken. Controleer voor professioneel gebruik de toelating en het gebruiksvoorschrift van het eigen middel in de Ctgb-databank.