Karta charakterystyki substancji niebezpiecznej i jej sekcje

Karta charakterystyki substancji niebezpiecznej zawiera informacje o zagrożeniach oraz bezpiecznym stosowaniu substancji lub mieszaniny. Gdy wymagają tego przepisy REACH, dostawca przekazuje ją bezpłatnie, najpóźniej w dniu pierwszej dostawy. Dokument ma 16 sekcji, a na polski rynek dostarcza się go po polsku. Po angielsku to Safety Data Sheet, w skrócie SDS. MSDS rozwija się jako Material Safety Data Sheet. Podstawą tych wymagań jest art. 31 i załącznik II REACH.

Potoczna nazwa może mylić. Obowiązek nie dotyczy wyłącznie pojedynczej substancji i nie kończy się na piktogramie z opakowania. Obejmuje też mieszaniny, a w części przypadków kartę trzeba przekazać mimo braku klasyfikacji jako stwarzającej zagrożenie. Szukając karty charakterystyki substancji chemicznej, sprawdzasz ten sam typ dokumentu, nie inną kartę. Trzeba ustalić, która przesłanka z art. 31 REACH ma zastosowanie.

SDS, MSDS i karta charakterystyki po angielsku

ECHA pisze o safety data sheets. Skrót MSDS, czyli Material Safety Data Sheet, widać w nazwie dokumentu IMO przywołanego w załączniku II REACH.

Ale sama nazwa pliku „SDS” albo „MSDS” nie potwierdza zgodności z REACH. Nie odrzucaj karty tylko dlatego, że w nazwie stoi MSDS. Przy ocenie patrz na treść i wymagany układ: identyfikacja produktu, zagrożenia, warunki stosowania. Zawartość określa załącznik II.

Kto dostarcza kartę i komu przysługuje

Za przekazanie karty odpowiada dostawca. Nie musi to być producent. Definicja obejmuje też importera, dalszego użytkownika albo dystrybutora wprowadzającego substancję lub mieszaninę do obrotu. Odbiorcą jest dalszy użytkownik albo dystrybutor. Konsument nie jest dalszym użytkownikiem, więc obowiązek nie powstaje przy każdej transakcji z osobą kupującą do własnego użytku. Te rozróżnienia wynikają z art. 3 i art. 31 REACH.

Zgodnie z art. 31 ust. 1 karta jest wymagana, gdy:

• substancja lub mieszanina spełnia kryteria klasyfikacji jako stwarzająca zagrożenie według CLP;
• substancja spełnia kryteria PBT lub vPvB określone w załączniku XIII REACH;
• substancja znajduje się na liście z art. 59 ust. 1 z powodów innych niż dwie powyższe przesłanki.

Listę tych przypadków zawiera art. 31 ust. 1 REACH. Dla niektórych mieszanin niesklasyfikowanych jako stwarzające zagrożenie karta jest dostępna na żądanie odbiorcy, gdy spełnione są warunki składu z art. 31 ust. 3. Nie jest to ogólne prawo do żądania SDS dla każdej niesklasyfikowanej mieszaniny. Przy takim produkcie trzeba sprawdzić warunki określone w tym przepisie.

Osobna zasada dotyczy substancji albo mieszaniny stwarzającej zagrożenie, oferowanej lub sprzedawanej ogółowi społeczeństwa. Karty nie trzeba dostarczać, jeżeli produktowi towarzyszą dostateczne informacje umożliwiające ochronę zdrowia, bezpieczeństwa i środowiska. Wyjątek nie działa, gdy karty zażąda dalszy użytkownik lub dystrybutor. Sam fakt sprzedaży w sklepie detalicznym nie wystarcza do zastosowania art. 31 ust. 4.

Termin, forma i język dokumentu

Dostawca przekazuje wymaganą kartę najpóźniej w dniu pierwszej dostawy. Dokument jest bezpłatny. Może mieć postać papierową albo elektroniczną. Przy odbiorze pierwszej dostawy sprawdź, czy masz kartę dla dostarczonego produktu. Podstawę stanowi art. 31 ust. 8 REACH.

Na polski rynek karta powinna być dostarczona po polsku. Art. 31 ust. 5 wymaga języków urzędowych państw, na terytorium których produkt jest wprowadzany do obrotu, chyba że dane państwa postanowią inaczej. Znajomość angielskiego w dziale zakupów nie zastępuje polskiej wersji. Nie uznawaj dowolnego linku na stronie dostawcy za dowód prawidłowego dostarczenia. Samo dopuszczenie formy elektronicznej w art. 31 tej kwestii nie rozstrzyga.

Karta charakterystyki substancji niebezpiecznej ma 16 sekcji

Obowiązkowy układ określa załącznik II REACH. Rozporządzenie 2020/878 zastąpiło tekst tego załącznika. Część A opisuje wymagania dotyczące treści, a część B wymienia nagłówki i podnagłówki. Poniższa tabela podaje nazwy 16 sekcji.

Karta nie ma określonej objętości. Liczba stron nie jest więc samodzielnym kryterium kompletności. Pustej podsekcji być nie może. W sekcji 3 stosuje się podsekcję 3.1 dla substancji albo 3.2 dla mieszaniny, nie obie naraz i nie jako puste pole, zgodnie z załącznikiem II.

Jak czytać kartę konkretnego produktu

Zacznij od tożsamości produktu. W sekcji 1 porównaj identyfikator z produktem, którego rzeczywiście używasz. Sprawdź wskazane zastosowania, dane dostawcy i telefon alarmowy. Przy kartach charakterystyki produktów nie bierz danych z podobnego wyrobu tylko dlatego, że nazwa handlowa brzmi znajomo. Następnie przeczytaj sekcję 2: klasyfikację, elementy oznakowania oraz inne zagrożenia. Same piktogramy nie zastępują tych informacji. Taki zakres obu sekcji określa załącznik II REACH.

Przy warunkach pracy sięgnij do sekcji 7 i 8. Są tam informacje o postępowaniu z produktem i magazynowaniu, w tym niezgodnościach, oraz parametry kontroli narażenia i środki ochrony indywidualnej. Rękawice z innej karty nie są wzorem, nawet gdy oba produkty mają podobne zastosowanie. Punktem odniesienia jest treść wymaganych podsekcji.

Przed pracą przeczytaj też to, czego potrzeba przy wypadku. Sekcja 4 opisuje pierwszą pomoc, objawy oraz wskazania dotyczące pomocy lekarskiej. Sekcja 6 dotyczy uwolnienia produktu, ochrony ludzi i środowiska oraz usuwania skażenia. W sekcji 13 są metody unieszkodliwiania odpadów. Ta sekcja nie jest samodzielnym zezwoleniem na wybrany sposób usunięcia odpadu. Zakres tych informacji wynika z załącznika II.

Jeżeli otrzymasz scenariusze narażenia, sprawdź swoje zastosowanie i warunki stosowania. Samo otrzymanie załączników nie oznacza, że obejmują każdą czynność w zakładzie. ECHA wskazuje, że dalszy użytkownik powinien to sprawdzić. Nie każda karta ma scenariusze.

Wzór karty a przygotowanie dokumentu

Wzór karty charakterystyki musi trzymać się wymaganego układu. Same nagłówki nie wystarczą do zgodnej karty. Tworzenie kart charakterystyki polega na wpisaniu danych konkretnej substancji albo mieszaniny w ten układ, nie na podpisaniu pustego pliku o dowolnej liczbie stron. Te zasady określa rozporządzenie 2020/878.

Kartę przygotowuje kompetentna osoba. Dostawca zapewnia jej szkolenia, w tym szkolenia przypominające. To nie jest wymóg jednego określonego państwowego certyfikatu. Wymagania wobec autora opisuje pkt 0.2.3 załącznika II.

Czy karta charakterystyki ma termin ważności

REACH nie ustanawia w tych wymaganiach stałego terminu ważności karty, na przykład trzech lub pięciu lat. Stara data sama nie przesądza o nieaktualności dokumentu. Nie daje też gwarancji, że treść nadal odpowiada zagrożeniom i wymaganiom. Zamiast patrzeć tylko na wiek pliku, sprawdź przesłanki aktualizacji z art. 31 ust. 9. W magazynie stara data na wydruku nie mówi, czy po zmianie informacji o zagrożeniach dostawca przysłał nową wersję.

Dostawca musi niezwłocznie zaktualizować kartę, gdy uzyska nowe informacje wpływające na środki kontroli ryzyka lub informacje o zagrożeniach, a także po udzieleniu albo odmowie zezwolenia i po zastosowaniu ograniczenia. Zmieniona informacja o zagrożeniach może więc wymagać reakcji wcześniej niż wewnętrzny termin przeglądu dokumentów. Podstawą jest art. 31 ust. 9 REACH.

W RegAffairs AI możesz przeczytać odpowiedź o karcie charakterystyki i obowiązkach dostawcy.

Datowaną wersję oznaczoną „Aktualizacja: (data)” dostawca przekazuje bezpłatnie dotychczasowym odbiorcom, którym w ciągu ostatnich 12 miesięcy dostarczył tę substancję lub mieszaninę. Wszelkie aktualizacje po rejestracji zawierają numer rejestracji. Oba wymagania wynikają z art. 31 ust. 9 REACH.