KOAG KAG en de toetsing van reclame voor gezondheidsproducten
KOAG KAG heet nu de Keuringsraad en toetst gezondheidsreclame. Lees wat een toelatingsnummer betekent en waar je claims en gebruiksvoorwaarden controleert.
KOAG KAG is de oude benaming voor de Keuringsraad Kennis en Advies gezondheidsreclame, die onder meer supplementreclame beoordeelt. Een toelatingsnummer betreft de reclame-uiting en is geen goedkeuring van de eigenschappen of kwaliteit van het product. De huidige naam wordt sinds 2013 gebruikt. Zie de uitleg over KOAG/KAG en het beoordelingsproces.
Voor een supplementbedrijf staan twee vragen los van elkaar: voldoet de claim aan de wettelijke voorwaarden, en welke reclametoetsing geldt? Een "KOAG KAG-lijst" beantwoordt niet beide vragen. De claimsdatabase helpt met formuleringen. Voor Europese autorisatie en gebruiksvoorwaarden raadpleeg je het EU-register en de onderliggende rechtshandelingen.
Wanneer speelt toetsing door de Keuringsraad?
De Keuringsraad beoordeelt reclame, geeft advies en houdt toezicht. Dat toezicht omvat ook uitingen die niet vooraf zijn voorgelegd. Het gaat bijvoorbeeld om websites, sociale media, advertenties en publieksfolders. Ook aanprijzingen op verpakkingen kunnen onder de beoordeling vallen. Zie de uitleg over beoordelen en toezicht houden.
De basis is zelfregulering. Volgens de Keuringsraad is die verplicht voor aangesloten codepartijen. Daaruit volgt geen algemene wettelijke plicht tot voorafgaande goedkeuring voor iedere supplementaanbieder. Controleer welke code en aansluitingsafspraken voor jouw bedrijf gelden. De uitleg over zelfregulering beschrijft die binding.
Voor supplementen en bepaalde andere gezondheidsproducten geldt de Code Aanprijzing Gezondheidsproducten, de CAG. Gewone levensmiddelen vallen onder de Reclamecode voor Voedingsmiddelen. CAG artikel 3 zegt dat uitingen een toelatingsnummer kunnen verkrijgen. De officiële reclamecodes maken dit onderscheid.
Pas de geneesmiddelencode dus niet op supplementen toe. De CPG verbiedt geneesmiddelenpublieksreclame zonder geldig KOAG-toelatingsnummer. Receptplichtige geneesmiddelen mogen niet bij het publiek worden aangeprezen. De aparte CMH geldt voor medische zelfzorghulpmiddelen in farmaceutische verschijningsvorm, voor gebruik zonder beroepsmatige zorgverlener. In-vitrodiagnostiek valt daar niet onder. Zie de CPG en CMH.
Waar vind je de KOAG KAG-claims-lijst?
De claimsdatabase van de Keuringsraad geeft per nutriënt voorbeelden van toegestane en niet-toegestane gezondheidsclaims. Je vindt er ook alternatieve bewoordingen. Koppel de claim aan het betreffende nutriënt. Een vermelding in deze database is geen zelfstandige Europese autorisatie of productgoedkeuring. Claims voor kruidensupplementen ontbreken in deze database.
Het EU-register voor gezondheidsclaims heeft een andere functie. Het vermeldt geautoriseerde claims, gebruiksvoorwaarden, beperkingen en niet-geautoriseerde claims, met verwijzingen naar besluiten. De Commissie noemt het register informatief. De onderliggende rechtshandelingen zijn juridisch bepalend.
Een ontbrekend zoekresultaat geeft niet altijd uitsluitsel. Bepaalde functieclaims waarvan de beoordeling nog loopt, waaronder claims voor kruiden, staan niet in het gewone register. Je kunt de status van zo'n on-holdclaim dus niet uitsluitend uit dit register afleiden. Ook dat licht de Commissie toe op de registerpagina.
Welke gezondheidsclaims mag je gebruiken?
Gezondheidsclaims zijn in beginsel verboden, tenzij ze aan de vereisten en autorisatievoorwaarden voldoen. Voor bepaalde claims geldt overgangsrecht. De Claimsverordening verlangt ook algemeen aanvaard wetenschappelijk bewijs. Een algemene verwijzing naar gezondheid moet vergezeld gaan van een passende specifieke toegestane gezondheidsclaim. Zie artikelen 6 en 10 van de Claimsverordening.
Deze voorbeelden laten zien waarom de precieze formulering telt:
| Formulering | Aandachtspunt |
|---|---|
| "Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem" | De NVWA noemt dit als gezondheidsclaim. Controleer de samenstelling en gebruiksvoorwaarden voor jouw product. |
| "Vitamine D voorkomt botbreuken" | De NVWA noemt dit een verboden medische claim bij levensmiddelen. |
| "Glucosamine helpt bij stramme gewrichten" | Ook dit staat bij de verboden voorbeelden van de NVWA. |
Bronnen: NVWA-regels over claims en het verbod op medische claims.
Neem ook de vereiste aanvullende informatie mee, zoals het belang van gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl. Controleer de benodigde hoeveelheid en het gebruikspatroon. Een geautoriseerde claim over vermindering van een ziekterisicofactor is iets anders dan zeggen dat een supplement ziekte voorkomt. Zie artikelen 10 en 14.
Hoe zit het met on-holdclaims voor kruiden?
"On hold" betekent geen Europese toelating. Het betekent evenmin dat alle kruidenclaims verboden zijn. Het arrest van 30 april 2025 in C-386/23, Novel Nutriology verduidelijkt onder meer de grenzen voor psychologische en gedragsclaims. Voor claims over lichaamsfuncties gelden andere overgangsregels. Controleer daarom per claim of het overgangsrecht gebruik toestaat.
De Keuringsraad vraagt bij indiening onder meer om het EFSA-ID, controle op de lijst met nog te beoordelen claims, dagdosering en passende bewoording. De claim moet aan het ingrediënt zijn gekoppeld. Het stappenplan voor botanicalclaims noemt ook een disclaimer. Zo'n disclaimer maakt een verboden claim niet toegestaan en vervangt de overgangsrechttoets niet.
Hoe bereid je een aanvraag voor?
Bepaal eerst de productcategorie en toepasselijke code. Controleer daarna iedere claim en de bijbehorende gebruiksvoorwaarden. Dien het concept inclusief opmaak zo vroeg mogelijk in via het klantportaal. Voor gezondheidsproducten vraagt de Keuringsraad eerst de verpakkingsteksten en bijbehorende productinformatie ter beoordeling. Volg hiervoor het beoordelingsproces.
Reken normaal op een reactie binnen vijf werkdagen. Bij spoed noemt de Keuringsraad twee werkdagen, tegen extra kosten en met een voorbehoud voor zeer omvangrijke aanvragen. Dit is geen belofte van goedkeuring binnen die termijn. Zie de beoordelingstermijnen.
Bewaak na toelating de versie van de uiting. Wijzigingen in tekst of illustratie maken de toelating ongeldig. Een nummer is in principe één jaar geldig, met uitzonderingen voor onder meer verpakkingen, etiketten en websites. Voor websites is een complianceformulier vereist. Het beoordelingsproces beschrijft ook de uitzonderingen op nummervermelding voor verpakkingen, radio- en tv-reclame.
RegAffairs AI beantwoordt de vraag over KOAG/KAG bij reclame voor voedingssupplementen met bronverwijzingen.
Een toelatingsnummer biedt geen algemene vrijwaring tegen handhaving. De NVWA handhaaft de wettelijke claimregels en kan aanpassing van websites of etiketten verlangen. Dat staat los van de private voorafgaande beoordeling door de Keuringsraad. Zie de NVWA-uitleg over claims bij levensmiddelen.