Q.01

Czym zajmuje się Biuro do spraw Substancji Chemicznych?

Biuro do spraw Substancji Chemicznych (BSSC, Łódź, ul. Dowborczyków 30/34) zajmuje się regulacją obrotu substancjami i mieszaninami chemicznymi, wyrobami tytoniowymi i powiązanymi, prekursorami narkotykowymi kat. 2 i 3 oraz nowymi substancjami psychoaktywnymi. Według Biura celem jest „skuteczna ochrona zdrowia ludzi i środowiska oraz bezpieczne funkcjonowanie rynku substancji i mieszanin” (gov.pl/web/chemikalia).

Status prawny (według sprawozdania Prezesa Biura za rok 2020, z 25 lutego 2021 r.)

  • Prezes Biura jest centralnym organem administracji rządowej, nadzorowanym przez ministra właściwego do spraw zdrowia. Działa na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach.
  • Jego zadania określają: ta ustawa, statut Biura (rozporządzenie Ministra Zdrowia z 9 listopada 2015 r.), ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych oraz ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii (Sprawozdanie 2020, s. 2).
  • Akty prawne podaję w brzmieniu tekstów jednolitych przywołanych w sprawozdaniu za 2020 r.

Główne obszary działania

ObszarRola Biura / Prezesa Biura
REACH i CLPOrgan właściwy z art. 121 REACH i art. 43 CLP. Współpracuje z Komisją Europejską i ECHA. Dyrektor Generalny Biura zasiada w Zarządzie ECHA, Prezes Biura jest członkiem Komitetu Państw Członkowskich, a eksperci Biura pracują w komitetach RAC i SEAC. Biuro prowadzi ocenę substancji w ramach CoRAP i przygotowuje dokumentację CLH (s. 2-4, 8).
Krajowe Centrum Informacyjne REACH/CLPHelpdesk dla firm, np. w sprawach rejestracji, kart charakterystyki, kodu UFI i zgłoszeń mieszanin (s. 5).
Mieszaniny stwarzające zagrożeniePrzyjmuje zgłoszenia na podstawie art. 15 ustawy o substancjach chemicznych, przez system ELDIOM oraz portal ECHA (s. 5).
Dobra Praktyka Laboratoryjna (GLP)Kontroluje i weryfikuje jednostki badawcze oraz prowadzi wykaz jednostek certyfikowanych. Współpracuje z OECD i KE (s. 3).
DetergentyPrezes Biura jest organem właściwym wyznaczonym na podstawie art. 8 rozporządzenia (WE) nr 648/2004 [1].
PIC (wywóz i przywóz niebezpiecznych chemikaliów)Wyznaczony organ krajowy według rozporządzenia (UE) nr 649/2012. Przyjmuje m.in. raporty importerów i eksporterów z art. 10, składane przez system ePIC [2].
Prekursory narkotykowe kat. 2 i 3Rejestruje podmioty na podstawie rozporządzeń (WE) 273/2004 i 111/2005 oraz art. 44 ust. 4 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (s. 5, 8).
Nowe substancje psychoaktywnePrezes Biura wydaje zezwolenia na wytwarzanie, przywóz, wywóz i wprowadzanie do obrotu (art. 40a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii) (s. 5).
Wyroby tytoniowe i e-papierosyWeryfikuje zgłoszenia w systemie EU-CEG i dane o sprzedaży, bada zawartość nikotyny, tlenku węgla i substancji smolistych, nalicza opłaty i wydaje zezwolenia na nowatorskie wyroby tytoniowe (art. 11a ustawy tytoniowej) (s. 6-7).
Międzynarodowe zarządzanie chemikaliamiUdział w pracach OECD, konwencji sztokholmskiej i rotterdamskiej, SAICM oraz grupy roboczej Rady UE WPIEI Chemicals (s. 4).

Biuro prowadzi też rejestry publiczne, m.in. wykaz certyfikowanych jednostek GLP i rejestry podmiotów działających w zakresie prekursorów narkotykowych.

Approach: Skorzystałem z opublikowanych przez BSSC na gov.pl stron o detergentach i PIC, aktualnej strony Biura na gov.pl oraz sprawozdania Prezesa Biura za rok 2020. Opis podstawy prawnej i struktury pochodzi z tego sprawozdania, bo nie otworzyłem nowszego, a obecna strona Biura wymienia te same obszary działania.

Q.02

O co firma może zapytać krajowe centrum informacyjne REACH i CLP?

Firma może zapytać Krajowe Centrum Informacyjne ds. REACH i CLP (Helpdesk) o swoją odpowiedzialność i obowiązki wynikające z rozporządzeń REACH i CLP. Helpdesk działa na podstawie art. 124 REACH i art. 44 CLP. Odpowiada producentom, importerom, dalszym użytkownikom i „wszelkim innym zainteresowanym stronom” [3].

Jak Helpdesk udziela informacji (według strony BSSC na gov.pl) [3]

  • Odpowiada na pytania zadawane telefonicznie i mailowo.
  • Organizuje seminaria, szkolenia i „drzwi otwarte”.
  • Współpracuje z krajowymi helpdeskami innych państw w unijnej sieci HELPNET, z Centrum Informacyjnym ECHA i z innymi jednostkami krajowymi zajmującymi się REACH i CLP.

Strona Helpdesku nie wymienia konkretnych tematów pytań. Sprawozdanie Prezesa Biura za rok 2020, omawiane w poprzedniej odpowiedzi, podaje jako przykłady pytań rejestrację, karty charakterystyki, kod UFI i zgłoszenia mieszanin (Sprawozdanie 2020, s. 5).

Status odpowiedzi. Biuro wprost zastrzega, że odpowiedzi Helpdesku są „poradą i wskazówką” dla producentów, importerów, dalszych użytkowników i dystrybutorów. Nie można ich traktować jako interpretacji przepisów. Wiążąco wykładać REACH i CLP może w UE jedynie Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu [3]. W praktyce odpowiedź Helpdesku pomaga w podjęciu decyzji, ale nie zwalnia firmy z odpowiedzialności za własną ocenę obowiązków.

Approach: Skorzystałem ze strony Krajowego Centrum Informacyjnego ds. REACH i CLP, opublikowanej przez BSSC na gov.pl (link), oraz ze sprawozdania Prezesa Biura za 2020 r. Na stronie Helpdesku nie znalazłem danych kontaktowych, więc ich nie podaję.

Q.03