Toelating Gewasbeschermingsmiddel België
Hoe zoek ik of een gewasbeschermingsmiddel toegelaten is in België?
Kijk dit na op Phytoweb, de website van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Daar zoekt u in de officiële zoekfunctie op Toelatingen raadplegen naar gewasbeschermingsmiddelen. Dat kan op naam, toelatingsnummer, gewas, vijand en andere criteria. De Phytoweb-FAQ verwijst zelf naar die pagina als de plek om toelatingen op te zoeken (FAQ).
Approach: Ik heb de officiële pagina's van Phytoweb gelezen en de open-datapublicatie van Phytoweb over toegelaten middelen bekeken die ik kan doorzoeken. Die publicatie bevat alleen een testbestand met verlopen geldigheidsdata, en is daarom niet geschikt om de huidige status te bepalen.
Zo zoekt u op Phytoweb (volgens de zoekhandleiding):
- Zoeken op middel: vul de handelsnaam of het toelatingsnummer in.
- Zoeken op toepassing: kies eerst het gewas en voeg daarna eventueel de vijand toe. Zo vindt u middelen die voor dat gebruik zijn toegelaten.
- Filters:
- gebruikerscategorie (professioneel of niet-professioneel);
- aard (herbicide, insecticide, enz.);
- formulering;
- soort toelating: gewone toelating, vergunning voor parallelhandel, basisstof, adjuvans of noodtoelating;
- productkenmerken, zoals laagrisicomiddelen onder Verordening 1107/2009.
- Status: standaard ziet u alleen toegelaten middelen. U kunt ook middelen tonen die in de periode van uitverkoop of opgebruik zitten, of toelatingen die sinds 2019 zijn ingetrokken. Een middel dat u niet vindt met de standaardinstelling kan dus nog in een van die twee statussen staan.
- Productfiche: hier staan de details van de toelating. Wijzigingen na 1/12/2020 blijven zichtbaar in de historiek.
- Export: u kunt de zoekresultaten als Excel-bestand downloaden. De lijsten van gewassen, vijanden en toelatingshouders worden elke dag bijgewerkt.
Praktische punten
- Gebruik in huis en tuin: daarvoor zijn alleen middelen toegelaten die voor niet-professioneel gebruik zijn erkend. U herkent ze aan een toelatingsnummer dat eindigt op G/B (Fytoweb). Professionele toelatingen eindigen op P/B, bijvoorbeeld 10832P/B [1].
- Biologische landbouw: in de zoekfunctie kunt u ook filteren op middelen die geschikt zijn voor de biologische landbouw.
- Massaal of geautomatiseerd opvragen: Phytoweb publiceert de niet-vertrouwelijke gegevens van alle toegelaten middelen als JSON onder licentie CC BY 4.0 (Phytoweb data).
- Op de eerste van elke maand verschijnt een volledige export, die een maand beschikbaar blijft.
- Elke dag volgt een bestand met de wijzigingen van die maand, en er is een apart bestand voor geschorste middelen.
- Voor toegang tot de FTP-server registreert u zich met een e-mailadres. Toegang werkt alleen vanaf Belgische IP-adressen; buitenlandse gebruikers kunnen vragen om hun IP-adres toe te laten.
- Per toelating staan in de data onder meer de beslissing (toelating of intrekking) met geldigheidsdata, de toelatingshouder, de samenstelling met CAS-nummers, de etikettering en de toegelaten gebruiken per gewas en vijand. Dat geldt ook voor bufferzones en het maximale aantal toepassingen [2].
Als u een productnaam, een toelatingsnummer of een werkzame stof opgeeft, zoek ik op wat de Belgische gegevens die ik kan doorzoeken erover bevatten.
Hoe zie ik of een middel geschorst of ingetrokken is?
U ziet dit in de zoekfunctie op Phytoweb. Standaard toont die alleen toegelaten middelen, dus zet de statusfilter aan om ook middelen in uitverkoop of opgebruik en toelatingen die sinds 2019 zijn ingetrokken te zien. Daarna leest u op de productfiche in de historiek wat er precies besloten is (zoekhandleiding). Een middel kan ook geschorst zijn. Dat is een onmiddellijke en voorlopige maatregel die Phytoweb in een nieuwsbericht meldt, en voor geschorste middelen bestaat een apart databestand.
Approach: Ik heb de Belgische open data van Phytoweb over toelatingen doorzocht. Die gegevens bevatten alleen een testbestand met oude data, zonder schorsingen, dus daarnaast heb ik de officiële pagina's van Phytoweb gelezen.
1. Ingetrokken of in uitverkoop/opgebruik
- In de zoekresultaten krijgen middelen in de periode van uitverkoop of opgebruik een duidelijke markering. Toelatingen die sinds 2019 zijn ingetrokken, vindt u apart terug (handleiding).
- Historiek op de productfiche: elke wijziging na 1/12/2020 blijft zichtbaar. Was een toelating op 1/01/2019 geldig, dan blijft de historiek ook na intrekking beschikbaar. De vroegere toegelaten gebruiken en de classificatie ziet u dan echter niet meer.
- In de open data krijgt een intrekking de beslissingscode INT (Withdrawal), met de datum van de beslissing, de geldigheidsperiode en de uiterste verkoopdatum aan eindgebruikers. Twee voorbeelden uit het testbestand:
- Het verschil tussen die twee data is belangrijk: na de verkoopdatum mag het middel niet meer verkocht worden, maar tot de einddatum van de geldigheid mag u het nog opgebruiken.
2. Geschorst
- Een schorsing "is onmiddellijk en voorlopig". Verkoop en gebruik worden dan meteen verboden, terwijl een definitieve beslissing wordt voorbereid.
- Voorbeeld: de middelen op basis van prosulfocarb werden geschorst vanaf 09/02/2024. Phytoweb publiceerde toen een lijst met de betrokken producten en hun toelatingsnummers (nieuwsbericht).
- Hoe het afliep: op 13/02/2025 werd de schorsing gedeeltelijk opgeheven.
- Een deel van de middelen kreeg de toelating terug, onder strengere voorwaarden.
- Andere middelen werden ingetrokken.
- Voor vier middelen gold een respijttermijn tot juni 2026 (beslissing).
- Een schorsing kan dus later uitmonden in een intrekking. Kijk daarom altijd naar de meest recente beslissing in de historiek.
3. Automatisch opvolgen via de open data
- Zolang er schorsingen lopen, publiceert Phytoweb een apart bestand met geschorste middelen (Phytoweb data).
- Elke dag verschijnt een bestand met de wijzigingen. Zijn er meerdere wijzigingen voor dezelfde toelating, dan staan ze in chronologische volgorde, met de meest recente als laatste.
Geef me een productnaam of toelatingsnummer, dan zoek ik de beslissingen op die de Belgische gegevens erover bevatten.
Welke onkruidverdelgers zijn verboden voor particulieren?
In België mogen particulieren sinds 2018 geen synthetische onkruidverdelgers meer kopen of gebruiken. Het verbod geldt voor totaalherbiciden zoals glyfosaat (sinds 6/10/2018) en voor selectieve herbiciden, zoals gazononkruidverdelgers (verkoop verboden sinds 31/12/2018, gebruik sinds 31/12/2019). Particulieren mogen alleen nog laagrisicomiddelen gebruiken, of middelen die als werkzame stof uitsluitend micro-organismen, plantenextracten of natuurlijke stoffen bevatten. Middelen tegen mossen en korstmossen vallen niet onder het verbod (Phytoweb, 26/09/2018).
Approach: Ik heb eerst de Belgische open data van Phytoweb doorzocht. Die bevatten alleen een testbestand zonder herbiciden voor amateurgebruik, dus de regels hieronder komen van de officiële pagina's van Phytoweb, Leefmilieu Brussel en de Waalse milieuadministratie.
Federaal verbod (KB van 16 september 2018, tot wijziging van het KB van 28 februari 1994)
- Totaalherbiciden: verkoop en gebruik verboden sinds 06/10/2018. Middelen die zowel meststof als herbicide zijn, vallen ook onder het verbod (Phytoweb).
- Selectieve herbiciden: verkoop verboden vanaf 31/12/2018. Particulieren mochten wat ze al hadden nog opgebruiken tot 31/12/2019. Phytoweb noemt 41 middelen, waaronder ALL-IN-ONE (10589G/B), DICOTEX GARDEN (9932G/B), GAZON NET TURBO (9277G/B) en FLORANID 4 in 1 (10365G/B) (Phytoweb, 08/11/2018).
- Verboden totaalherbiciden per werkzame stof (Phytoweb, 05/10/2018):
| Werkzame stof(fen) | Aantal middelen |
|---|---|
| Glyfosaat | 41 |
| Glyfosaat + diflufenican | 2 |
| Glyfosaat + diquat | 3 |
| Glyfosaat + pelargonzuur | 4 |
| Glyfosaat + pyraflufen-ethyl | 2 |
| Pelargonzuur + maleïnehydrazide | 2 |
- Uitzondering: WEEDOL ULTRA (9841G/B) en WEEDOL ULTRA SPRAY (9842G/B) mochten verkocht blijven worden, maar alleen als mosverdelger. Voor de verboden middelen gold een opgebruiktermijn van 6 maanden.
- Professionele middelen: particulieren mogen in hun eigen tuin alleen middelen gebruiken met een toelatingsnummer dat eindigt op G/B. Middelen met P/B zijn niet voor hen bestemd (Phytoweb).
Strengere gewestelijke regels
- Brussel (vanaf 1/08/2025, besluit van de Brusselse Regering van 6 juni 2024):
- Particulieren mogen in privéruimten alleen nog laagrisicomiddelen en erkende basisstoffen gebruiken, zoals melk, bier, natriumbicarbonaat, azijn en brandnetel.
- Andere onkruidverdelgers mogen alleen professionals met een fytolicentie P2 of P3 gebruiken, en dan nog onder strikte voorwaarden: als laatste redmiddel, en na melding aan Leefmilieu Brussel.
- Glyfosaat en neonicotinoïden zijn in heel Brussel verboden voor iedereen, zonder uitzonderingen (Leefmilieu Brussel; nieuwsbericht 22/07/2025).
- Wallonië:
- Bleekwater en zout zijn uitdrukkelijk verboden als onkruidbestrijder.
- Azijn mag alleen beperkt gebruikt worden, met minstens 1 meter afstand tot oppervlaktewater.
- Plantenextracten en essentiële oliën zijn niet automatisch toegelaten (Wallonie Environnement).
- Vlaanderen: ik heb geen officiële Vlaamse pagina geopend en kan dus niets zeggen over aanvullende Vlaamse regels voor privétuinen.
Wilt u weten welke onkruidverdelgers particulieren nu wél mogen gebruiken, dan is de zoekfunctie van Phytoweb het startpunt: filter op gebruikerscategorie "niet-professioneel" en aard "herbicide". Ik kan ook de volledige lijst van de 41 verboden selectieve middelen of de officiële Vlaamse regels voor u opzoeken.