NVWA-erkenning van een bedrijf zoeken

De hoofdregel: elk levensmiddelen- of diervoederbedrijf moet zich registreren bij de NVWA. Een erkenning heb je daarnaast nodig voor activiteiten met een hoger risico. Bij levensmiddelen gaat het vooral om werken met producten van dierlijke oorsprong. Bij diervoeder gaat het om bepaalde toevoegingsmiddelen, vetten, ontgifting en gemedicineerde diervoeders. Zonder de vereiste registratie of erkenning mag je de activiteit niet uitvoeren.

Approach: Ik heb de EU-verordeningen levensmiddelenhygiëne (852/2004 en 853/2004), dierlijke bijproducten (1069/2009) en gemedicineerde diervoeders (2019/4) in de datasets doorzocht. Verordening 183/2005 (diervoederhygiëne) staat daar niet in. Die heb ik op EUR-Lex geopend (geconsolideerde versie van 28.01.2022), samen met de uitlegpagina's en het infoblad van de NVWA.

1. Levensmiddelen

Registratie is altijd nodig. Volgens artikel 6, lid 2, van Verordening 852/2004 moet elke exploitant de bevoegde autoriteit in kennis stellen van "each establishment under its control that carries out any of the stages of production, processing and distribution of food". Wijzigingen en sluiting moet hij ook melden ^[4]. Bij de NVWA registreer je via MijnNVWA. Je bedrijf moet dan al bij de KVK zijn ingeschreven (NVWA: Registreer uw levensmiddelenbedrijf).

Erkenning is nodig in de gevallen van artikel 6, lid 3: als het nationale recht dat eist, als Verordening 853/2004 dat eist, of bij een Commissiebesluit. De erkenning volgt pas na minimaal één bezoek ter plaatse ^[4].

Volgens artikel 4, lid 2, van Verordening 853/2004 "shall not operate" een inrichting zonder erkenning als zij producten van dierlijke oorsprong hanteert waarvoor bijlage III eisen stelt. Er geldt een uitzondering als de inrichting alleen het volgende doet ^[5]:

• primaire productie;
• vervoer;
• opslag zonder temperatuurbeheersing;
• detailhandel buiten artikel 1, lid 5, onder b.

De NVWA noemt vier uitzonderingen op de erkenningsplicht, waarbij registratie volstaat (NVWA: Erkenning voor levensmiddelenbedrijven):

1. Primaire producent die kleine hoeveelheden direct levert aan de consument of aan de plaatselijke detailhandel (zelfde of aangrenzende gemeente). Voorbeelden zijn rauwe melk en eieren. Voor op de boerderij geslacht pluimvee geldt een maximum van 200 stuks per week en 2.000 per jaar. Voor lagomorfen geldt maximaal 50 per week en 500 per jaar.

2. Samengestelde producten van plantaardige ingrediënten en verwerkte producten van dierlijke oorsprong, zoals een pizza met kaas en salami. Gebruik je onverwerkte dierlijke producten, zoals rauw gehakt, dan geldt deze uitzondering niet.

3. Detailhandel die op de plaats van verkoop of levering werkt, zoals restaurants, catering, kantines en winkels.

4. Marginale, plaatselijke en beperkte levering aan andere detailhandel. Volgens de NVWA betekent dat:

   • minder dan 150 kg dierlijke producten per week, of 150-500 kg per week als dat minder dan 30% van de omzet is;
   • levering binnen Nederland of de directe grensstreek, maximaal 10-15 km.

   De NVWA noemt deze grenzen "indicatief en op basis van het jaargemiddelde".

De uitzonderingen vervallen als je aan een erkend bedrijf levert ("ongeacht de hoeveelheid"). Ze vervallen ook als je bedrijf al erkenningsplichtig is voor een andere activiteit, en bij internationale handel buiten de directe grensstreek. Slachthuizen en producenten van kiemgroente moeten altijd erkend zijn. Honing en insecten vallen buiten de erkenningsplicht (NVWA).

2. Diervoeder (Verordening 183/2005)

• Registratie (artikel 9): je meldt elke inrichting die diervoeder produceert, be- of verwerkt, opslaat, vervoert of distribueert (EUR-Lex, 183/2005).
• Erkenning (artikel 10) is nodig in drie gevallen (EUR-Lex):
  • voor het vervaardigen of in de handel brengen van toevoegingsmiddelen uit bijlage IV, hoofdstuk 1, en van voormengsels daarvan (hoofdstuk 2);
  • voor het maken van mengvoeders met toevoegingsmiddelen uit bijlage IV, hoofdstuk 3, ook als die alleen voor het eigen bedrijf zijn;
  • als het nationale recht of een gedelegeerde handeling erkenning eist.
• Artikel 11: exploitanten "mogen hun activiteiten niet uitoefenen" zonder de vereiste registratie of erkenning.

Volgens het NVWA-infoblad gaat het in de praktijk om:

• vitaminen A en D, koper en seleen;
• antibiotica, coccidiostatica en histomonostatica, en groeibevorderaars;
• verwerking van ruwe plantaardige olie, oleochemische productie van vetzuren en productie van biodiesel;
• vetmenginrichtingen en ontgifting (detoxificatie).

Nederland eist volgens het infoblad geen extra nationale erkenning (NVWA-infoblad, bijlage 1).

Gemedicineerde diervoeders: vervaardigen, opslaan, vervoeren of in de handel brengen vereist erkenning (artikel 13 van Verordening 2019/4). Daarop zijn drie uitzonderingen: aankoop of opslag alleen voor gebruik op het eigen bedrijf, handelaren die de producten niet zelf in huis hebben, en vervoer of opslag uitsluitend in verzegelde verpakking ^[6].

Geen registratie nodig volgens het infoblad in deze gevallen:

• particuliere huishoudelijke productie;
• het voeren van niet-voedselproducerende dieren;
• kleine lokale leveringen van primaire producten zoals hooi of kuil aan lokale veehouders;
• dierenwinkels die alleen petfood aan consumenten verkopen;
• levensmiddelenbedrijven die minder dan 5 ton per jaar aan diervoederbedrijven leveren. Dat geldt niet bij levering rechtstreeks aan veehouderijen.

Veehouders die bij RVO staan, gelden als geregistreerd. Een erkenning moeten zij wel zelf bij de NVWA aanvragen. Heb je meerdere vestigingen, dan moet elke vestiging apart worden geregistreerd (NVWA-infoblad).

3. Dierlijke bijproducten (Verordening 1069/2009)

• Registratie (artikel 23): je meldt je inrichting vóór de start als je in een stadium werkt met dierlijke bijproducten of afgeleide producten. Dat geldt niet als je al erkend of geregistreerd bent onder 852/2004 of 853/2004, of erkend onder artikel 24. Het geldt ook niet voor bijproducten die alleen op een veehouderij zelf ontstaan ^[7].
• Erkenning (artikel 24) is onder meer nodig voor ^[8]:
  • verwerking, zoals drukdestructie;
  • verbranding en meeverbranding;
  • gebruik als brandstof;
  • productie van petfood, organische meststoffen en bodemverbeteraars;
  • omzetting in biogas of compost;
  • hantering na ophalen;
  • opslag van bijproducten en van bepaalde afgeleide producten.

Praktisch

Toets dit per activiteit, niet per bedrijf. Eén bedrijf kan onder verschillende verordeningen meerdere registraties en erkenningen nodig hebben (NVWA-infoblad). Voor levensmiddelen heeft de NVWA een regelhulp op de erkenningspagina. Twijfel je over de grenzen, dan adviseert de NVWA ervan uit te gaan dat je een erkenning nodig hebt en contact op te nemen.

Beschrijf je activiteiten en producten, dan kan ik voor jouw situatie nagaan welke registratie of erkenning nodig is.