Nederlandse CO2-uitstoot
Hoeveel CO2 stoot Nederland uit?
Volgens de Emissieregistratie stootte Nederland in 2025, het meest recente jaar in de reeks, ongeveer 142 miljoen ton CO2 uit naar de lucht [1]. Volgens de IPCC-definitie inclusief landgebruik (LULUCF) is dat ongeveer 120 miljoen ton [2].
Approach: Ik heb de landelijke totalen voor koolstofdioxide (ER-code 204) opgehaald uit de Nederlandse Emissieregistratie van RIVM, PBL, CBS, WUR en Deltares. Het register geeft twee reeksen: "Lucht" en "Lucht volgens IPCC incl. LULUCF". Het IPCC-cijfer is de basis voor de internationale klimaatrapportage.
| Jaar | Lucht (Mt CO2) | IPCC incl. LULUCF (Mt CO2) |
|---|---|---|
| 2025 | 142,1 [1] | 119,5 [2] |
| 2024 | 140,0 [3] | 118,5 [4] |
| 2023 | 141,4 [5] | 119,8 [6] |
| 2022 | 155,5 [7] | 129,2 [8] |
| 2021 | 169,5 [9] | 142,8 [10] |
| 2020 | 162,9 [11] | 139,4 [12] |
| 2019 | 174,5 [13] | 155,5 [14] |
| 2015 | 182,8 [15] | 168,2 [16] |
| 2010 | 196,4 [17] | 186,3 [18] |
| 2005 | 188,6 [19] | 181,1 [20] |
| 2000 | 188,5 [21] | 175,1 [22] |
| 1995 | 188,2 [23] | 176,7 [24] |
| 1990 | 172,0 [25] | 166,7 [26] |
Ik heb de waarden in het register (kg per jaar) omgerekend naar megaton (1 Mt = 10⁹ kg) en afgerond op één decimaal.
Wat de reeks laat zien:
- Ten opzichte van 1990: de uitstoot volgens de IPCC-definitie is in 2025 ongeveer 28% lager (van 166,7 naar 119,5 Mt). In de reeks "Lucht" is de daling ongeveer 17% (van 172,0 naar 142,1 Mt).
- Piek: het hoogste punt in de gepubliceerde jaren is 2010, met 196,4 Mt (Lucht) en 186,3 Mt (IPCC).
- Grootste daling: tussen 2021 en 2023 daalde de uitstoot sterk. Daarna bleef hij ongeveer gelijk, rond 140 Mt (Lucht) en 119 tot 120 Mt (IPCC).
Dit gaat alleen over CO2. Met methaan, lachgas en F-gassen erbij komt de totale broeikasgasuitstoot hoger uit. Die gassen kan ik desgewenst ook ophalen uit hetzelfde register, net als een uitsplitsing naar bron of sector.
Welke sectoren stoten het meeste uit?
Industrie stoot het meeste uit: volgens het CBS kwam in 2025 31% van alle Nederlandse broeikasgassen daar vandaan (45,2 Mt CO2-equivalent). Daarna volgen mobiliteit (20%), elektriciteit (18%), landbouw (17%) en de gebouwde omgeving (11%). Let op: het CBS geeft per sector de totale broeikasgasuitstoot, dus niet alleen CO2. Het totaal is daarom 144,7 Mt en niet de 119,5 Mt CO2 uit mijn vorige antwoord.
Approach: De Emissieregistratie in de datasets bevat alleen landelijke totalen en geen uitsplitsing naar sector. Daarom heb ik de sectorcijfers van het CBS gebruikt, uit het dossier broeikasgassen en het kwartaalbericht van september 2026.
Broeikasgasuitstoot per sector, 2025 (CBS, Welke sectoren stoten broeikasgassen uit?)
| Sector | Mt CO2-eq | Aandeel | Grootste posten (Mt) |
|---|---|---|---|
| Industrie | 45,2 | 31% | Chemie 14,8 (CO2); olie-industrie 10,0 (CO2); overige industrie 9,8 (CO2); basismetaal 5,8 (CO2); stortplaatsen 1,7 (methaan); lachgas, F-gassen en overig methaan 3,2 |
| Mobiliteit | 28,6 | 20% | Personenauto's op benzine 12,0; vrachtvervoer 8,6; mobiele werktuigen 3,4; overig vervoer 3,0; personenauto's op diesel 1,7 |
| Elektriciteit | 26,4 | 18% | Aardgas 13,3; steenkool 7,8; overig 5,3 |
| Landbouw | 24,6 | 17% | Fermentatie 9,0; aardgasgebruik 7,1; stal en opslag 3,5; mestgebruik 2,7; overig 2,3 |
| Gebouwde omgeving | 16,3 | 11% | Huishoudens 11,8; diensten 4,6 |
| Landgebruik | 3,6 | 3% | n.v.t. |
| Totaal | 144,7 | 100% |
Wat opvalt:
- Kijk je alleen naar CO2, dan is de industrie nog duidelijker de grootste. De vier CO2-posten van de industrie (chemie, olie, basismetaal en overige industrie) zijn samen 40,4 Mt.
- In de landbouw is een groot deel geen CO2. Fermentatie en mest gaan vooral over methaan en lachgas. CO2 komt in de landbouw vooral van aardgasgebruik (7,1 Mt), bijvoorbeeld in de glastuinbouw.
- Elektriciteit draait vooral op aardgas. Aardgas (13,3 Mt) levert in deze sector meer uitstoot op dan steenkool (7,8 Mt).
Meest recente kwartaal (Q2 2026, gepubliceerd 9 september 2026): de volgorde blijft ongeveer gelijk. Industrie zit op 10,8 Mt (gelijk aan een jaar eerder) en mobiliteit op 6,7 Mt (10% lager). Landbouw komt uit op 5,7 Mt, elektriciteit op 5,5 Mt (22% hoger) en de gebouwde omgeving op 2,1 Mt. Het CBS schrijft: "In het tweede kwartaal van 2026 was de uitstoot van broeikasgassen iets hoger dan in hetzelfde kwartaal van 2025 (+0,6 procent)." (CBS, kwartaalbericht Q2 2026). Een kwartaal is seizoensgebonden: in het tweede kwartaal is er weinig stookgas in gebouwen. Deze cijfers zijn dus niet te vergelijken met de aandelen over een heel jaar.
Ik kan ook de verdeling per broeikasgas ophalen (methaan, lachgas, F-gassen) uit de Emissieregistratie, als dat helpt.
Sources:
En methaan en lachgas, hoeveel is dat?
Volgens de Emissieregistratie stootte Nederland in 2025 ongeveer 634 kiloton methaan (17,7 Mt CO2-equivalent) en 24,3 kiloton lachgas (6,4 Mt CO2-equivalent) uit, volgens de IPCC-definitie inclusief LULUCF [27][28]. Samen is dat ongeveer 24,2 Mt CO2-equivalent. Ter vergelijking: CO2 zelf was 119,5 Mt.
Approach: Ik heb de landelijke totalen voor methaan (ER-code 523) en distikstofoxide, de officiële naam van lachgas (ER-code 205), opgehaald uit de Emissieregistratie van RIVM, PBL, CBS, WUR en Deltares. Het register geeft per jaar zowel het gewicht van het gas zelf als de omrekening naar CO2-equivalent.
IPCC-reeks incl. LULUCF (de basis voor de klimaatrapportage)
| Jaar | Methaan (kt) | Methaan (Mt CO2-eq) | Lachgas (kt) | Lachgas (Mt CO2-eq) |
|---|---|---|---|---|
| 2025 | 633,9 | 17,75 [27] | 24,3 | 6,44 [28] |
| 2024 | 651,9 | 18,25 [29] | 24,9 | 6,59 [30] |
| 2023 | 666,0 | 18,65 [31] | 25,0 | 6,62 [32] |
| 2022 | 670,7 | 18,78 [33] | 25,4 | 6,73 [34] |
| 2021 | 693,6 | 19,42 [35] | 27,3 | 7,22 [36] |
| 2020 | 703,8 | 19,71 [37] | 28,4 | 7,53 [38] |
| 2019 | 714,5 | 20,01 [39] | 29,1 | 7,70 [40] |
| 2015 | 752,6 | 21,07 [41] | 30,6 | 8,11 [42] |
| 2010 | 800,0 | 22,40 [43] | 30,0 | 7,94 [44] |
| 2005 | 819,9 | 22,96 [45] | 48,8 | 12,93 [46] |
| 2000 | 997,0 | 27,92 [47] | 54,1 | 14,34 [48] |
| 1995 | 1.215,3 | 34,03 [49] | 61,2 | 16,23 [50] |
| 1990 | 1.304,9 | 36,54 [51] | 60,8 | 16,10 [52] |
Reeks "Lucht", 2025: methaan 618,9 kt (17,33 Mt CO2-eq) [53] en lachgas 27,1 kt (7,19 Mt CO2-eq) [54].
Ik heb kg omgerekend naar kiloton en megaton en de waarden afgerond.
Wat opvalt:
- Per kilo weegt een klein gas zwaar. Per kilo rekent het register methaan om met een factor van ongeveer 28 en lachgas met ongeveer 265. Daarom staan 24 kiloton lachgas gelijk aan meer dan 6 Mt CO2.
- De daling is groter dan bij CO2. Gemeten in CO2-equivalent ligt methaan in 2025 ongeveer 51% onder 1990 en lachgas ongeveer 60%. Bij CO2 was dat ongeveer 28% (vorig antwoord).
- Lachgas heeft één grote stap. Tussen 2005 (48,8 kt) en 2010 (30,0 kt) daalde lachgas sterk. Daarna daalde het langzaam verder. Het register geeft niet aan waar die stap vandaan komt.
- Aandeel: van de drie gassen samen (CO2, methaan, lachgas; 143,7 Mt CO2-eq in 2025) is methaan ongeveer 12% en lachgas ongeveer 4,5%.
Als het helpt, kan ik ook de F-gassen (HFK's, PFK's, SF6) uit hetzelfde register ophalen. Dan heb je het volledige broeikasgastotaal.
Gaat het omlaag?
Ja, op de lange termijn daalt de uitstoot duidelijk, maar sinds 2023 staat hij min of meer stil. Methaan en lachgas dalen nog elk jaar. CO2 lag in 2025 iets hoger dan in 2024, en het CBS meldt ook voor het tweede kwartaal van 2026 een lichte stijging.
Approach: Ik heb de reeks "IPCC incl. LULUCF" uit de Emissieregistratie gebruikt, met dezelfde cijfers als in de vorige antwoorden. De kwartaalcijfers komen van het CBS.
Verandering per gas (IPCC incl. LULUCF, Mt CO2-equivalent)
| 1990 | 2019 | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 t.o.v. 2024 | 2025 t.o.v. 1990 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| CO2 | 166,7 [26] | 155,5 [14] | 119,8 [6] | 118,5 [4] | 119,5 [2] | +0,8% | −28% |
| Methaan | 36,54 [51] | 20,01 [39] | 18,65 [31] | 18,25 [29] | 17,75 [27] | −2,7% | −51% |
| Lachgas | 16,10 [52] | 7,70 [40] | 6,62 [32] | 6,59 [30] | 6,44 [28] | −2,3% | −60% |
| Samen | 219,3 | 183,2 | 145,1 | 143,3 | 143,7 | +0,2% | −34% |
De regel "Samen" heb ik zelf opgeteld uit de drie gassen hierboven. F-gassen zitten er niet in.
Hoe je de trend kunt lezen:
- Lange termijn: omlaag. De drie gassen samen liggen in 2025 ongeveer een derde onder 1990. Ten opzichte van 2019 is dat ongeveer 22% lager.
- Snelle daling van 2021 tot 2023. CO2 zakte in die jaren van 142,8 naar 119,8 Mt [10][6]. Het grootste deel van de recente daling viel in die periode.
- Sinds 2023: stilstand. CO2 schommelt rond 119 Mt. In de reeks "Lucht" steeg CO2 zelfs van 140,0 naar 142,1 Mt [3][1]. De daling van methaan en lachgas wordt daardoor tenietgedaan, en het totaal blijft gelijk.
- Methaan en lachgas dalen elk jaar. Methaan daalt sinds 2019 elk jaar met ongeveer 1 tot 3%. Lachgas daalt langzamer, met een kleine stap per jaar.
- 2026 tot nu toe. Het CBS meldt dat de broeikasgasuitstoot in het tweede kwartaal van 2026 0,6% hoger was dan een jaar eerder. Mobiliteit daalde (−10%), maar elektriciteit steeg (+22%) (CBS, kwartaalbericht Q2 2026).
De registers geven geen verklaring voor de stilstand en zeggen ook niet of Nederland op koers ligt voor zijn klimaatdoelen. Als je wilt, kan ik die doelen en de officiële prognoses opzoeken, bijvoorbeeld de Klimaat- en Energieverkenning van het PBL.
Sources: