Znak CE: co oznacza, kiedy jest obowiązkowy i jak wygląda
Znak CE to deklaracja producenta, że wyrób spełnia wymagania UE. Kiedy jest obowiązkowy, jaki ma wzór i wymiary oraz czym różni się od China Export.
Co oznacza znak CE i kiedy trzeba go umieścić
Znak CE (oznakowanie CE) to deklaracja producenta, że wyrób spełnia wymagania unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego, które przewiduje to oznakowanie. Jest obowiązkowy tylko dla wyrobów objętych takimi przepisami, a na innych produktach nie wolno go umieszczać (art. 30 rozporządzenia 765/2008).
Co oznacza znak CE
Według UOKiK znak CE "stanowi deklarację producenta, że wyrób wprowadzany do obrotu spełnia wymagania zharmonizowane" (UOKiK). Umieszczając go, producent bierze na siebie odpowiedzialność za zgodność wyrobu ze wszystkimi mającymi zastosowanie wymaganiami. Tak stanowi art. 30 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 765/2008. Znak umieszcza wyłącznie producent albo jego upoważniony przedstawiciel. Importer lub dystrybutor, który wprowadza wyrób pod własną nazwą, przejmuje obowiązki producenta (Blue Guide 2022, pkt 4.5.1.3).
Nie jest znakiem jakości ani pochodzenia. UOKiK pisze, że "nie jest handlowym świadectwem jakości" i "nie potwierdza pochodzenia towaru z Unii Europejskiej" (archiwum UOKiK). Blue Guide z 2022 r. nazywa CE wskaźnikiem zgodności, nie dowodem (pkt 4.5.1.1).
Czy oznakowanie CE jest obowiązkowe
Tylko wtedy, gdy wyrób objęty jest unijnym aktem, który go wymaga. Portal Your Europe wymienia między innymi zabawki, sprzęt elektryczny, maszyny i środki ochrony indywidualnej (Your Europe). Ta sama strona podaje, że "dobrowolne certyfikaty" niektórych organizacji nie są prawnie uznane.
CE na wyrobie poza takim aktem, na przykład na zwykłych meblach albo odzieży, Blue Guide uznaje za wprowadzanie w błąd. Organy nadzoru muszą móc temu przeciwdziałać (pkt 4.5.1.8). Sprawdź więc przepisy dla konkretnego wyrobu, zanim zamówisz etykiety.
Jak wygląda prawidłowy znak CE (wzór i wymiary)
Załącznik II rozporządzenia 765/2008 wymaga liter "CE" w kształcie z oficjalnego rysunku na siatce. Przy pomniejszaniu lub powiększaniu trzeba zachować proporcje z tego rysunku. Jeśli przepisy szczególne nie mówią inaczej, znak ma co najmniej 5 mm wysokości (rozporządzenie 765/2008). Niektóre akty dopuszczają mniejszy znak na małych elementach. Samo oznakowanie elektroniczne nie wystarcza (Blue Guide, pkt 4.5.1.4).
Decyzja 768/2008/WE, załącznik I, art. R12, podaje wzór zasad. Obowiązuje tekst właściwego aktu:
- znak umieszcza się w sposób widoczny, czytelny i trwały na wyrobie lub na tabliczce znamionowej;
- gdy to niemożliwe lub nieuzasadnione, na opakowaniu i w dokumentach towarzyszących;
- robi się to przed wprowadzeniem wyrobu do obrotu;
- za znakiem podaje się numer jednostki notyfikowanej, ale tylko gdy uczestniczy ona w kontroli produkcji;
- samo badanie typu UE (moduł B) nie uprawnia do dopisania numeru (Blue Guide, pkt 4.5.1.5).
Wzoru nie warto rysować samemu ani przepisywać dowolną czcionką. Oficjalne logo do pobrania (GIF, PNG, JPG, AI i EPS) udostępnia Komisja na stronie o oznakowaniu CE, w sekcji "How to reproduce the CE mark".
Znak CE a China Export
Archiwum UOKiK odnotowuje, że niektórzy czytają skrót CE jako "China Export" (archiwum UOKiK). W odpowiedzi z 30 listopada 2024 r. Komisja napisała, że niezwiązane logo "CE (China Export)" wygląda prawie tak samo jak oznakowanie CE, tylko litery stoją bliżej siebie (odpowiedź E-001996/2024). Art. 30 ust. 5 i 6 rozporządzenia 765/2008 zakazuje oznaczeń, które mogą wprowadzać w błąd co do znaczenia lub formy CE. Państwa członkowskie mają temu przeciwdziałać, łącznie z karami.
Znak tylko podobny do CE nie jest oznakowaniem CE. Porównaj go z oficjalnym rysunkiem i sprawdź przepisy dla wyrobu.
Kto sprawdza znak CE w Polsce i jakie są kary
W Polsce do organów nadzoru rynku należą między innymi wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej i Prezes UOKiK. Ich kompetencje określa art. 58 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku.
W tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 568 (stan na 14 marca 2025 r.) kara do 20 000 zł grozi producentowi, importerowi albo instalatorowi, który wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku wyrób podlegający oznakowaniu CE bez tego oznakowania, oraz dystrybutorowi, który udostępnia taki wyrób bez tego oznakowania (art. 89). Za wprowadzenie do obrotu lub oddanie do użytku wyrobu niezgodnego z wymaganiami producentowi, importerowi lub instalatorowi grozi do 100 000 zł (art. 88 ust. 1). Sprawdź, czy ustawy nie zmieniono po 14 marca 2025 r.
Ustawa z 2002 r. przewiduje grzywnę bez podanej kwoty: za oznakowanie zgodności na wyrobie niespełniającym wymagań (art. 46), za znak podobny mogący wprowadzić w błąd (art. 47) i za oznakowanie wyrobu, który mu nie podlega, albo wprowadzenie go do obrotu (art. 47b) (Dz.U. 2023 poz. 215). Nieprawidłowości w oznakowaniu można zgłosić do Inspekcji Handlowej (UOKiK).
Pełną odpowiedź z cytatami z rozporządzeń o maszynach, wyrobach medycznych i nawozach znajdziesz w RegAffairs AI.