Jednostki certyfikujące rolnictwo ekologiczne w Polsce
Które jednostki certyfikują rolnictwo ekologiczne w Polsce?
W aktualnym rejestrze IJHARS (Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych) jest 14 upoważnionych jednostek certyfikujących w rolnictwie ekologicznym, oznaczonych kodami od PL-EKO-01 do PL-EKO-15. W rejestrze nie ma kodu PL-EKO-10. Wszystkie jednostki mogą „przeprowadzać kontrole urzędowe i wykonywać inne czynności urzędowe” wobec producentów ekologicznych. Różnią się tym, czy mogą to robić także wobec grup producentów.
Approach: Przejrzałem bieżący rejestr jednostek certyfikujących w rolnictwie ekologicznym publikowany przez IJHARS (gov.pl/web/ijhars/jednostki-certyfikujace). Przeczytałem wpis każdej jednostki, w tym opis zakresu upoważnienia.
| Lp. | Kod | Jednostka | Adres siedziby (wg rejestru) | Grupy producentów |
|---|---|---|---|---|
| 1 | PL-EKO-01 | EKOGWARANCJA PTRE Sp. z o.o. | ul. Zygmunta Modzelewskiego 27, 02-679 Warszawa (biuro: ul. Nałęczowska 1, 21-008 Dąbrowica) | wyłączone [1] |
| 2 | PL-EKO-02 | „PNG” Sp. z o.o. | Cisów 77A, 26-021 Daleszyce | objęte [2] |
| 3 | PL-EKO-03 | Kiwa Polska Sp. z o.o., Biuro Certyfikacji COBICO | Przebieczany 529, 32-020 Wieliczka | wyłączone [3] |
| 4 | PL-EKO-04 | BIOEKSPERT Sp. z o.o. | ul. Belgijska 5 lok. 4, 02-511 Warszawa (biuro: ul. Chocimska 13 lok. 12, 00-791 Warszawa) | wyłączone [4] |
| 5 | PL-EKO-05 | Biocert Małopolska Sp. z o.o. | ul. Cystersów 13A/1, 31-553 Kraków | wyłączone [5] |
| 6 | PL-EKO-06 | Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. | ul. Puławska 469, 02-844 Warszawa (biuro: ul. Śniadeckich 11, 64-920 Piła) | wyłączone [6] |
| 7 | PL-EKO-07 | AGRO BIO TEST Sp. z o.o. | ul. Związku Walki Młodych 22, 02-786 Warszawa | wyłączone [7] |
| 8 | PL-EKO-08 | TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o. | ul. Wolności 347, 41-800 Zabrze (biuro: ul. Wielicka 250, 30-663 Kraków) | wyłączone [8] |
| 9 | PL-EKO-09 | Centrum Jakości AgroEko Sp. z o.o. | ul. Młynarska 42, 01-171 Warszawa | wyłączone [9] |
| 10 | PL-EKO-11 | DQS Polska Sp. z o.o. | ul. Domaniewska 45, 02-672 Warszawa (biuro: ul. Okrzei 18 p. 108, 64-920 Piła) | objęte [10] |
| 11 | PL-EKO-12 | Bureau Veritas Polska Sp. z o.o. | ul. Domaniewska 44, 02-672 Warszawa | wyłączone [11] |
| 12 | PL-EKO-13 | Krajowe Centrum Badań i Certyfikacji „Gwarantowana Jakość” Sp. z o.o. | ul. Naramowicka 144, 61-619 Poznań | objęte [12] |
| 13 | PL-EKO-14 | eCO2 Sp. z o.o. | ul. Towarowa 9/101, 10-416 Olsztyn | objęte [13] |
| 14 | PL-EKO-15 | EVOCERT Sp. z o.o. | ul. dr. Franciszka Witaszka 6, 64-920 Piła | objęte [14] |
Co oznaczają różnice w zakresie:
- Dziewięć jednostek (PL-EKO-01, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 12) działa wobec producentów ekologicznych „z wyłączeniem grup producentów”. Przykładowo EKOGWARANCJA PTRE obejmuje m.in. rośliny nieprzetworzone i materiał rozmnożeniowy, zwierzęta gospodarskie, algi i akwakulturę oraz przetworzone produkty rolne na żywność. Kategorie działalności to produkcja, przygotowanie, dystrybucja/wprowadzanie do obrotu, przechowywanie, import i eksport [1].
- Pięć jednostek (PNG, DQS Polska, KCBiC „Gwarantowana Jakość”, eCO2, EVOCERT) działa wobec „producentów ekologicznych i grup producentów” [2][10][12][13][14].
- W opisie zakresu eCO2 (PL-EKO-14) nie pojawiają się słowa „wino” ani „drożdże”. U pozostałych czterech jednostek z tej grupy oba słowa występują [13].
Jeśli wskaże Pan rodzaj produktu (np. wino, pasze, import) albo region, sprawdzę, które jednostki mają odpowiedni zakres upoważnienia.
Jak sprawdzić uprawnienia i wybrać jednostkę certyfikującą?
Uprawnienia jednostki sprawdza się w rejestrze IJHARS (formularz F-2/PG-BRE-10, wydanie 2 z 29.08.2026). Jednostkę wybiera Pan sam, ale musi ona mieć w rejestrze upoważnienie na Pana rodzaj produktu, rodzaj działalności i formę prowadzenia działalności. Zgłoszenie składa się do wybranej jednostki, a ona przekazuje je wojewódzkiemu inspektorowi JHARS (art. 34 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/848, art. 17 ustawy z 23 czerwca 2022 r.) (IJHARS, Zgłoszenie działalności).
Approach: Przeczytałem pełne wpisy wszystkich 14 jednostek w rejestrze IJHARS oraz strony IJHARS o rejestrze i o zgłoszeniu działalności. W tych źródłach nie ma cen ani terminów kontroli poszczególnych jednostek.
Poprawka do mojej poprzedniej tabeli: Kiwa Polska (PL-EKO-03) obejmuje „producentów ekologicznych i grup producentów”. Grupy wyłączono tylko w kategorii alg i produktów akwakultury [3]. Grupy producentów może więc obsługiwać sześć jednostek, a nie pięć.
1. Jak sprawdzić uprawnienia
- Kod i nazwa. Kod z certyfikatu lub oferty (PL-EKO-xx) powinien zgadzać się z wpisem w rejestrze. Każdy wpis opisuje „zakres przekazanych zadań, o których mowa w art. 40 ust. 1 rozporządzenia 2018/848” [13]. Aktualny rejestr i formularze są na stronie IJHARS.
- Rodzaj produktu i kategoria działalności. Upoważnienie jest przyznawane osobno dla każdej pary produkt i działalność (produkcja, przygotowanie, dystrybucja/wprowadzanie do obrotu, przechowywanie, import, eksport).
- Grupa producentów. Trzeba sprawdzić, czy wpis mówi „i grup producentów”, czy „z wyłączeniem grup producentów”.
2. Gdzie zakresy się różnią
Na tle pozostałych jednostek wyróżniają się następujące różnice:
| Kryterium | Jednostki, które je spełniają |
|---|---|
| Grupy producentów | PL-EKO-02, 03 (bez alg i akwakultury), 11, 13, 14, 15 |
| Import/eksport | wszystkie oprócz PL-EKO-14. eCO2 ma tylko produkcję, przygotowanie, dystrybucję i przechowywanie [13] |
| Wino | wszystkie oprócz PL-EKO-14 |
| Algi i akwakultura, w tym produkcja | PL-EKO-01, 02, 05, 06, 08, 09 [1][2][5][6][8][9] |
| Algi i akwakultura bez produkcji (przygotowanie, obrót, przechowywanie, import, eksport) | PL-EKO-03, 04, 07, 12 [4][7][11] |
| Brak kategorii alg i akwakultury | PL-EKO-11, 13, 14, 15 [10][12][14] |
| Inne produkty z załącznika I do 2018/848 | PL-EKO-13 ma tylko „drożdże używane jako żywność lub pasza”. PL-EKO-14 nie ma tej kategorii. Pozostałe jednostki mają listę obejmującą m.in. herbatę paragwajską, liście winorośli i sól morską |
Nieprzetworzone rośliny, zwierzęta gospodarskie, przetworzoną żywność i paszę obejmują wszystkie 14 jednostek.
3. Jak przebiega wybór i zgłoszenie
- Producent wysyła wypełnione i podpisane zgłoszenie (formularz F-7 PG-BRE-03) do wybranej jednostki certyfikującej. Zgłoszenie można złożyć na papierze z podpisem odręcznym albo elektronicznie, z podpisem elektronicznym (IJHARS).
- Wojewódzki Inspektor JHARS rejestruje producenta „bez zbędnej zwłoki” i wysyła potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia (IJHARS).
- Te strony nie opisują zasad zmiany jednostki ani kosztów certyfikacji. Te warunki ustala się bezpośrednio z jednostką.
Jeśli poda Pan rodzaj produktu, rodzaj działalności i formę (gospodarstwo pojedyncze czy grupa producentów), wskażę konkretne jednostki z pasującym zakresem.